Chak-chak retsepti: asalli klassik chak-chak uyda

• Tayyorlash: 45 daq.
• Pishirish: 30 daq.
• Jami: 3 soat 20 daq.
• Chiqishi: 10 porsiya (taxm. 900 g)
• Qiyinligi: O‘rtacha

Chak-chak — mayda bo‘laklarga kesilib, yog‘da qovurilgan tuxumli xamirni issiq asal siropi bilan yopishtirib tayyorlanadigan shirinlik. 4 ta tuxum va 350 g undan qorilgan xamir 2–3 mm qalinlikda yoyiladi, bo‘lakchalar 170–175 °C li yog‘da 1,5–2 daqiqa qovuriladi va 112–115 °C gacha qaynatilgan asal-shakar siropi bilan aralashtiriladi. Jami taxminan 3 soat 20 daqiqa, shundan 1,5 soati qotishga ketadi.

Chak-chak tatar va boshqird oshxonasidan kelib chiqqan, O‘zbekistonda esa to‘y va bayram dasturxonlarida tez-tez uchraydi. Uning sifati ikki narsaga bog‘liq: bo‘lakchalar yengil va g‘ovak chiqishi hamda sirop to‘g‘ri haroratgacha qaynatilishi. Sirop kam qaynasa, chak-chak yoyilib ketadi; ortiqcha qaynasa, juda qattiq bo‘ladi.

Masalliqlar

Xamir uchun

• 4 dona tuxum (taxm. 220 g)
• 30 ml sut
• 10 g shakar
• 1 chimdim tuz
• 350–380 g oliy navli un (+ yoyish uchun ozroq)

Qovurish uchun

• 700 ml hidsiz o‘simlik yog‘i

Sirop uchun

• 250 g asal
• 100 g shakar

Bezash uchun (xohishga ko‘ra)

• 30 g qovurilgan yong‘oq yoki bodom
• 30 g quritilgan o‘rik yoki mayiz

Tayyorlash

1. Tuxumli aralashmani tayyorlang.

   Tuxum, sut, shakar va tuzni vilka bilan bir xil bo‘lguncha aralashtiring — ko‘pirtirish shart emas.

2. Xamirni qoring.

   Unni qismlab qo‘shib, 5–7 daqiqa davomida qattiq, silliq va qo‘lga yopishmaydigan xamir qoring — xuddi uy lapshasi xamiriga o‘xshash.

3. Xamirga dam bering.

   Xamirni plyonkaga o‘rab, xona haroratida 20–30 daqiqa qoldiring. Shu vaqtda xamir bo‘shashadi va yupqa yoyiladi.

4. Yoying va kesing.

   Xamirni 4 bo‘lakka bo‘lib, har birini 2–3 mm qalinlikda yoying. Avval 5 mm kenglikdagi tasmalarga, so‘ng 5 mm li bo‘lakchalarga kesing, ozgina un sepib, yopishmasligi uchun silkiting.

5. Yog‘ni qizdiring.

   Chuqur qozon yoki kastryulkada yog‘ni 170–175 °C gacha qizdiring. Termometr bo‘lmasa, bitta bo‘lakcha tashlang: u darhol pufakchalar bilan yuzaga qalqib chiqsa, yog‘ tayyor.

6. Bo‘lakchalarni qovuring.

   Ortiqcha unni elakda silkitib tushiring va bo‘lakchalarni kichik qismlarda 1,5–2 daqiqa och tilla rangga kirguncha qovuring. Kapgir bilan olib, qog‘oz sochiqqa yoying.

7. Siropni qaynating.

   Asal va shakarni kastryulkaga solib, past olovda shakar eriguncha 3–4 daqiqa qizdiring. So‘ng 2–3 daqiqa qaynatib, 112–115 °C ga yetkazing: sovuq suvga tomizilgan tomchi yumshoq sharcha bo‘lishi kerak.

8. Siropga aralashtiring.

   Qovurilgan bo‘lakchalarni katta idishga solib, ustiga issiq siropni quying va yog‘och qoshiq bilan barcha bo‘lakchalar qoplanguncha tez aralashtiring.

9. Shakl bering.

   Massani 2–3 daqiqa sovutib, ho‘llangan likopchaga to‘king va sovuq suvda ho‘llangan qo‘llar bilan tepacha shaklini bering. Ustiga yong‘oq va quritilgan mevalar qo‘ying.

10. Qotiring.

    Chak-chakni xona haroratida 1–2 soat qotishga qoldiring, so‘ng bo‘laklarga bo‘ling.

Maslahatlar

• Bo‘lakchalarni kichik qismlarda qovuring: bir yo‘la ko‘p solinsa, yog‘ soviydi va xamir yog‘ shimib, og‘irlashadi.
• Ortiqcha qovurmang — och tilla rang yetarli. To‘q jigarrang bo‘lakchalar siropdan keyin qattiq bo‘lib qoladi.
• Asal turi ta’mni belgilaydi: paxta yoki akatsiya asali yumshoq ta’m beradi, tog‘ asali esa ta’mni kuchliroq qiladi.
• Shakl berayotganda qo‘lni tez-tez sovuq suvga botirib turing — sirop qo‘lga yopishmaydi.
• Chiroyli taqdim etish uchun massani ho‘llangan halqa yoki silikon qolipga zich joylang va qotgach chiqarib oling.

Saqlash

Chak-chakni plyonka bilan yopib yoki yopiq idishda xona haroratida 7–10 kungacha saqlang. Muzlatgichga qo‘ymang — asal qotib, chak-chak qattiqlashadi.

Ko‘p beriladigan savollar

Nega chak-chak juda qattiq chiqdi?

Sirop ortiqcha qaynatilgan yoki bo‘lakchalar haddan tashqari qovurilgan. Siropni 112–115 °C da to‘xtating va bo‘lakchalarni och tilla rangda oling.

Nega chak-chak shaklini saqlamay, yoyilib ketyapti?

Sirop yetarlicha qaynamagan. Uni sovuq suvga tomizilgan tomchi yumshoq sharcha bo‘lguncha qaynating.

Shakarsiz, faqat asal bilan qilsa bo‘ladimi?

Ha, 350 g asalni 3–4 daqiqa qaynating. Chak-chak yumshoqroq va yopishqoqroq chiqadi, shaklini esa kamroq ushlaydi.

Chak-chakni qanday kesish kerak?

To‘liq qotgach, issiq suvga botirilgan o‘tkir pichoq bilan kesing yoki mehmonlar qo‘lda bo‘lib olishi uchun butunligicha torting.

To‘y yoki bayram dasturxoni uchun tayyor shirinlik kerak bo‘lsa, Aziza Cake & Bakery pechenye va tortlar bo‘limlaridan tanlang. Tortga kamida bir kun oldin buyurtma bering va o‘zingizga qulay filialdan olib keting.

Buyurtma berish: +998 91 911 19 99 · Telegram: @Aziza_Cakeadmin

Foto: Pannet / CC BY-SA 4.0